Sobota, 27.11.2021

Informator prawno-podatkowy

Jak tworzyć zakładowy fundusz socjalny i udzielać świadczeń pracownikom

Autor: Joanna Nowicka, Anna Ryl, Katarzyna Wrońska-Zblewska, Dariusz Dwojewski, Izabela Motowilczuk, Bożena Goliszewska-Chojdak, Ewa Łukasik, Izabela Zawacka
Aktualizacja: 2011-05-02 00:00

Działalność socjalna jest jednym z obowiązków pracodawcy, choć nie jest to obowiązek, którego wszyscy pracodawcy muszą bezwzględnie przestrzegać. Kodeks pracy wskazuje, że pracodawca zaspokaja bytowe, socjalne i kulturalne potrzeby pracowników – stosownie jednak do możliwości i warunków, jakie sam posiada.

Jedną z form realizacji wspomnianego obowiązku jest prowadzenie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Jednak aby fundusz działał sprawnie, a pracodawca mógł w miarę swoich możliwości spełniać nałożone na niego obowiązki związane z potrzebami socjalnymi, bytowymi oraz kulturalnymi pracowników, musi on być utworzony i działać zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pracodawca powinien m.in. przygotować regulamin funduszu, dokonywać odpisów na fundusz oraz przede wszystkim właściwie gospodarować jego środkami. Przepisy dają też pracodawcom pewne przywileje związane z działalnością socjalną. Na przykład w tym roku, dzięki tzw. ustawie żłobkowej, obowiązującej od 4 kwietnia 2011 r., pracodawcy organizujący żłobki lub kluby dziecięce mogą zwiększyć odpis na ten fundusz i jego część wliczyć w koszty uzyskania przychodów.

Do utworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (dalej: ZFŚS) zobligowani są pracodawcy zatrudniający 1 stycznia danego roku co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Natomiast pracodawcy prowadzący działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych tworzą taki fundusz bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników. Pozostali pracodawcy, zatrudniający 1 stycznia mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą utworzyć fundusz dobrowolnie lub wypłacać świadczenia urlopowe. Zasady tworzenia ZFŚS dla tych wszystkich pracodawców określa ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Inne regulacje dotyczą natomiast funduszu socjalnego dla nauczycieli – zawiera je Karta Nauczyciela (piszemy o nich na str. V–VI).

Jednak nawet jeśli pracodawca zatrudnia wymaganą liczbę pracowników i spełnia warunki ustawowe wymagające utworzenia funduszu, w pewnych sytuacjach może z niego całkowicie zrezygnować bądź obniżyć wysokość odpisów (nie dotyczy to jednostek sektora finansów publicznych). Taki krok może być podyktowany np. koniecznością wprowadzenia oszczędności w firmie. Firma może się również zwolnić z wypłacania świadczeń urlopowych.

1. Tworzenie ZFŚS w firmach liczących co najmniej 20 pracowników
2. Świadczenia urlopowe zamiast funduszu socjalnego
3. Prowadzenie ZFŚS w jednostkach sfery budżetowej
4. ZFŚS dla nauczycieli
5. Korzyści z ustawy żłobkowej
6. Rozliczenia podatkowe wydatków z ZFŚS
7. Upadłość pracodawcy

Podstawa prawna

● Art. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 63, poz. 322.
● Art. 2 pkt 1 i 4, art. 5 ust. 2 i 3, art. 6 i 8 ust. 1 i 2 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych – t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 45, poz. 235.
● Art. 67–69 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 75, poz. 398.
● Art. 3 pkt 16 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 222, poz. 1455.
● Art. 6 pkt 14 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362; ost. zm. Dz.U. z z 2010 r. nr 222, poz. 1455.
● Art. 2 ust. 1–3, art. 4, 7, 9, 11, 12, 13, 22–29, 33 i 35 ust. 1, art. 54, 56, 58, 60, 65, 67 i 70 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 – Dz.U. nr 45, poz. 235.
● Art. 30 ust. 3, art. 53 ust. 1–3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela – t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 219, poz. 1706.
● Art. 13 ust. 2 ustawy budżetowej na rok 2011 z 20 stycznia 2011 r. – Dz.U. nr 29, poz. 150.
● Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości – t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 47, poz. 278.
● Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – Dz.U. nr 157, poz. 1240; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 257, poz. 1726.
● Art. 27 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Dz.U. nr 9, poz. 59; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 125, poz. 842.
● Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 9 marca 2009 r. w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych – Dz.U. nr 43, poz. 349.
● Obwieszczenie prezesa GUS z 18 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2010 r. i w drugim półroczu 2010 r. – M.P. nr 15, poz. 156.

Tematy tygodnia

Jak w 2022 r. będziemy wystawiać faktury

2021-11-22

W 2022 r. podatnicy będą mieli wybór, jak fakturować swoją sprzedaż. Będą mogli pozostać przy dotychczasowym systemie fakturowania (faktury papierowe lub elektroniczne w dowolnym formacie) albo skorzystać z nowych zasad, czyli wystawiać ustrukturyzowane faktury za pomocą Krajowego Systemu e-Faktur (tzw. KSeF).

...»

Wszystkie tematy ...»