Sobota, 25.06.2022

Informator prawno-podatkowy

Jak tworzyć zakładowy fundusz socjalny i udzielać świadczeń pracownikom

Autor: Joanna Nowicka, Anna Ryl, Katarzyna Wrońska-Zblewska, Dariusz Dwojewski, Izabela Motowilczuk, Bożena Goliszewska-Chojdak, Ewa Łukasik, Izabela Zawacka
Aktualizacja: 2011-05-02 00:00

Działalność socjalna jest jednym z obowiązków pracodawcy, choć nie jest to obowiązek, którego wszyscy pracodawcy muszą bezwzględnie przestrzegać. Kodeks pracy wskazuje, że pracodawca zaspokaja bytowe, socjalne i kulturalne potrzeby pracowników – stosownie jednak do możliwości i warunków, jakie sam posiada.

Jedną z form realizacji wspomnianego obowiązku jest prowadzenie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Jednak aby fundusz działał sprawnie, a pracodawca mógł w miarę swoich możliwości spełniać nałożone na niego obowiązki związane z potrzebami socjalnymi, bytowymi oraz kulturalnymi pracowników, musi on być utworzony i działać zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pracodawca powinien m.in. przygotować regulamin funduszu, dokonywać odpisów na fundusz oraz przede wszystkim właściwie gospodarować jego środkami. Przepisy dają też pracodawcom pewne przywileje związane z działalnością socjalną. Na przykład w tym roku, dzięki tzw. ustawie żłobkowej, obowiązującej od 4 kwietnia 2011 r., pracodawcy organizujący żłobki lub kluby dziecięce mogą zwiększyć odpis na ten fundusz i jego część wliczyć w koszty uzyskania przychodów.

Do utworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (dalej: ZFŚS) zobligowani są pracodawcy zatrudniający 1 stycznia danego roku co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Natomiast pracodawcy prowadzący działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych tworzą taki fundusz bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników. Pozostali pracodawcy, zatrudniający 1 stycznia mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą utworzyć fundusz dobrowolnie lub wypłacać świadczenia urlopowe. Zasady tworzenia ZFŚS dla tych wszystkich pracodawców określa ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Inne regulacje dotyczą natomiast funduszu socjalnego dla nauczycieli – zawiera je Karta Nauczyciela (piszemy o nich na str. V–VI).

Jednak nawet jeśli pracodawca zatrudnia wymaganą liczbę pracowników i spełnia warunki ustawowe wymagające utworzenia funduszu, w pewnych sytuacjach może z niego całkowicie zrezygnować bądź obniżyć wysokość odpisów (nie dotyczy to jednostek sektora finansów publicznych). Taki krok może być podyktowany np. koniecznością wprowadzenia oszczędności w firmie. Firma może się również zwolnić z wypłacania świadczeń urlopowych.

1. Tworzenie ZFŚS w firmach liczących co najmniej 20 pracowników
2. Świadczenia urlopowe zamiast funduszu socjalnego
3. Prowadzenie ZFŚS w jednostkach sfery budżetowej
4. ZFŚS dla nauczycieli
5. Korzyści z ustawy żłobkowej
6. Rozliczenia podatkowe wydatków z ZFŚS
7. Upadłość pracodawcy

Podstawa prawna

● Art. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 63, poz. 322.
● Art. 2 pkt 1 i 4, art. 5 ust. 2 i 3, art. 6 i 8 ust. 1 i 2 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych – t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 45, poz. 235.
● Art. 67–69 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 75, poz. 398.
● Art. 3 pkt 16 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 222, poz. 1455.
● Art. 6 pkt 14 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362; ost. zm. Dz.U. z z 2010 r. nr 222, poz. 1455.
● Art. 2 ust. 1–3, art. 4, 7, 9, 11, 12, 13, 22–29, 33 i 35 ust. 1, art. 54, 56, 58, 60, 65, 67 i 70 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 – Dz.U. nr 45, poz. 235.
● Art. 30 ust. 3, art. 53 ust. 1–3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela – t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 219, poz. 1706.
● Art. 13 ust. 2 ustawy budżetowej na rok 2011 z 20 stycznia 2011 r. – Dz.U. nr 29, poz. 150.
● Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości – t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 47, poz. 278.
● Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – Dz.U. nr 157, poz. 1240; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 257, poz. 1726.
● Art. 27 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Dz.U. nr 9, poz. 59; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 125, poz. 842.
● Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 9 marca 2009 r. w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych – Dz.U. nr 43, poz. 349.
● Obwieszczenie prezesa GUS z 18 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2010 r. i w drugim półroczu 2010 r. – M.P. nr 15, poz. 156.

Tematy tygodnia

Jakie obowiązki mają płatnicy składek w związku z zakończeniem roku szkolnego i akademickiego

2022-06-20

W związku z zakończeniem roku szkolnego i akademickiego na płatnikach spoczywają dodatkowe obowiązki. Zleceniodawcy zatrudniający uczniów lub studentów muszą zweryfikować, czy nadal są zwolnieni z opłacania składek za swoich zleceniobiorców. Jeżeli natomiast zleceniobiorcy kończą kształcenie, konieczne jest ustalenie, z jaką datą powinni zostać zgłoszeni do ZUS. Obowiązek weryfikacji statusu ucznia lub studenta dotyczy także płatników, którzy zgłaszają do ubezpieczenia zdrowotnego, jako członka rodziny, pełnoletnie dzieci swoich zatrudnionych.

...»

Wszystkie tematy ...»