Sobota, 27.11.2021

Informator prawno-podatkowy

Wypadki przy pracy – obowiązki pracodawcy i świadczenia dla pracowników

Autor: Emilia Derucka, Joanna Stolarska
Aktualizacja: 2011-05-09 00:00

Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Ale nawet wówczas, gdy w zakładzie pracy skrupulatnie przestrzegane są zasady bhp, może dojść do wypadku przy pracy.

W takiej sytuacji pracodawca musi przede wszystkim zadbać o udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym, niezwłocznie zawiadomić o wypadku okręgowego inspektora pracy, zabezpieczyć miejsce wypadku, a potem powołać zespół powypadkowy, który zbada przyczyny zdarzenia. Do jego obowiązków należy także sporządzenie statystycznej karty wypadku i prowadzenie rejestru wypadków przy pracy. Dokumentacja powypadkowa jest niezbędna m.in. do uzyskania przez poszkodowanych pracowników świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego – zasiłków chorobowych, świadczeń rehabilitacyjnych czy zasiłków wyrównawczych. Prawo przewiduje dla nich również rentę szkoleniową, jeżeli będzie konieczne zdobycie nowego zawodu. Jeśli wypadek spowodował całkowitą niezdolność do pracy, wówczas pracownikowi przysługuje renta wypłacana co miesiąc. Nie otrzyma on jednak żadnych świadczeń, jeżeli do wypadku doszło z jego winy lub rażącego niedbalstwa, a także gdy będąc pod wpływem alkoholu, w znacznym stopniu przyczynił się do spowodowania wypadku.

Podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest zapobieganie wypadkom przy pracy. Zapobieganiu wypadkom służy m.in. zapewnienie bezpieczeństwa budynków i pomieszczeń pracy, maszyn i innych urządzeń technologicznych, narzędzi oraz materiałów i procesów technologicznych (art. 236 kodeksu pracy; dalej: k.p.).

Pracodawca jest zobowiązany do informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 k.p.). Realizacja tego obowiązku powinna polegać na przekazywaniu pracownikom (w przystępnej formie) informacji o czynnikach powodujących wypadki przy pracy, występujących na stanowiskach pracy i w miejscu pracy, oraz o środkach likwidujących bądź ograniczających to narażenie.

Także podczas szkolenia w dziedzinie bhp pracownicy powinni być informowani o zagrożeniach wypadkowych lub potencjalnie wypadkowych ze wskazaniem środków zapobiegających takim zdarzeniom. Powinny być omawiane wypadki, jakie zdarzyły się w zakładzie pracy lub na konkretnych stanowiskach pracy, i wskazane ich przyczyny.

Naruszenie przez pracodawcę obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy rodzi nie tylko odpowiedzialność pracodawcy wobec pracownika i innych osób uprawnionych do przebywania na terenie, gdzie świadczona jest praca, ale także odpowiedzialność pracodawcy przed organami państwa.

Organy państwowe sprawujące nadzór nad warunkami pracy, a w szczególności Państwowa Inspekcja Pracy, są uprawnione do podejmowania działań władczych w stosunku do pracodawcy w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w zakładzie pracy.

Jeżeli osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo i higienę pracy nie dopełnia wynikającego stąd obowiązku i przez to naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jeśli sprawca działał nieumyślnie – podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Karze nie podlega sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.

Podobnie pracownicy zobowiązani są do bezwzględnego przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscu wykonywania pracy. Za nieprzestrzeganie tych przepisów pracodawca może nałożyć na pracownika karę upomnienia, nagany lub karę pieniężną.

1. Wypadki przy pracy
2. Przekazywanie do ZUS informacji ZUS IWA
3. Rodzaje świadczeń wypadkowych z tytułu czasowej choroby
4. Jednorazowe odszkodowanie
5. Renta z tytułu niezdolności do pracy
6. Pozostałe świadczenia
7. Kiedy świadczenia wypadkowe nie przysługują

Podstawa prawna

● Art. 234 § 3, art. 236 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 63, poz. 322.
● Ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 45, poz. 235.
● Rozporządzenie ministra gospodarki i pracy z 16 września 2004 r. w sprawie wzoru protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy – Dz.U. nr 227, poz. 2298.
● Rozporządzenia rady ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy – Dz.U. nr 105, poz. 870.
● Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia – Dz.U. nr 236, poz. 1992.
● Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 7 stycznia 2009 r. w sprawie statystycznej karty wypadku przy pracy – Dz.U. nr 14, poz. 80; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 218, poz. 1440.
● Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków – Dz.U. nr 200, poz. 1692; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 50, poz. 304.
● Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania – Dz.U. nr 234, poz. 1974.
● Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń – Dz.U. nr 10, poz. 49; ost. zm. Dz.U. z 2007 r. nr 211, poz. 1548.
● Rozporządzenie Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności PKD – Dz.U. nr 251, poz. 1885; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 59. poz. 489.

Tematy tygodnia

Jak w 2022 r. będziemy wystawiać faktury

2021-11-22

W 2022 r. podatnicy będą mieli wybór, jak fakturować swoją sprzedaż. Będą mogli pozostać przy dotychczasowym systemie fakturowania (faktury papierowe lub elektroniczne w dowolnym formacie) albo skorzystać z nowych zasad, czyli wystawiać ustrukturyzowane faktury za pomocą Krajowego Systemu e-Faktur (tzw. KSeF).

...»

Wszystkie tematy ...»