Piątek, 22.10.2021

Informator prawno-podatkowy

Co z dostępem RPO do akt będących tajemnicą skarbową - dla obrony praw podatnika

Aktualizacja: 2021-09-28 05:58

Brak dostępu do akt stanowiących tajemnicę skarbową, w tym m.in. informacji z banków i innych instytucji finansowych, utrudnia RPO realizację jego  ustawowych zadań. Zapoznanie się z całością akt podatkowych jest konieczne np. do ewentualnego przyłączenia się Rzecznika do sprawy sądowej podatnika - w celu ochrony jego konstytucyjnych praw i wolności. Rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek prosi ministra finansów Tadeusza Kościńskiego o rozważenie odpowiednich zmian legislacyjnych.

RPO zwraca uwagę na ważny, wciąż  nierozwiązany problem ograniczonego dostępu do akt stanowiących tajemnicę skarbową, w tym akt zawierających informacje otrzymane z banków i innych instytucji finansowych.

Zgodnie z art. 297 § 1 pkt 4  Ordynacji podatkowej, naczelnicy urzędów skarbowych i celno-skarbowych udostępniają akta wyłącznie określonym podmiotom, w tym także RPO - w związku z jego udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

W myśl zaś art. 14 pkt 6 ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, po zbadaniu sprawy Rzecznik może zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach – na prawach przysługujących prokuratorowi.

Problem pojawia się, gdy Rzecznik zwraca się do organów podatkowych o udostępnienie akt konkretnej sprawy z postępowania podatkowego, jeszcze przed formalnym zgłoszeniem udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

W wielu przypadkach organy - powołując się na ograniczony dostęp do akt zawierających tajemnicę skarbową, w tym zawierających informacje otrzymane z banków i innych instytucji finansowych - odmawiają RPO nadesłania takiej dokumentacji. Uzasadniają to tym, że z całokształtu sprawy nie wynika, aby RPO występował w związku z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym bądź samodzielnym złożeniem skargi do tego sądu.

Okoliczność, że Rzecznik nie może formalnie otrzymać akt sprawy od organów podatkowych, nie oznacza, że zawartych w nich dokumentów nie może udostępnić mu sama strona. Problem pojawia się jednak w sytuacji, gdy obywatel nie ma profesjonalnego pełnomocnika, który mógłby zadbać o przekazanie całości dokumentacji (a zwykle to takie osoby zgłaszają się do RPO).

Aktualnie przeszkodą w sprawnym przekazaniu dokumentacji Rzecznikowi jest także niejednokrotnie ograniczony dostęp do dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy administracyjnej  z uwagi na obostrzenia wynikające z trwającej pandemii COVID-19.

Nie ulega zatem wątpliwości, że zapoznanie się z całością akt podatkowych zgromadzonych przez organ jest konieczne do dokonania wszechstronnej analizy danej sprawy. A na tej podstawie RPO podejmuje decyzję co do ewentualnej interwencji procesowej. Stanowisko niektórych organów podatkowych w związku z kształtem obecnej regulacji zdecydowanie utrudnia Rzecznikowi realizację jego zadań ustawowych.

Tym samym, bez realnego dostępu do całości akt postępowania iluzoryczne staje się skorzystanie przez Rzecznika z takich kompetencji, jak udział w postępowaniu administracyjnym (podatkowym), wnoszenie skarg do sądu administracyjnego i udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w celu ochrony konstytucyjnych praw i wolności podatnika.

Mając na uwadze, że prace nad projektem nowej Ordynacji podatkowej wstrzymano, a problem jest wciąż aktualny, Marcin Wiącek prosi o rozważenie odpowiednich zmian legislacyjnych, umożliwiających Rzecznikowi uzyskanie pełnego dostępu do akt zawierających tajemnicę skarbową, w tym także akt zawierających informacje otrzymane z banków i innych instytucji finansowych - jeszcze przed ewentualnym udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Źródło: Rzecznik Praw Obywatelskich

Tematy tygodnia

Akcjonariusz prostej spółki akcyjnej – jak oskładkować jego przychody

2021-10-18

Od 1 lipca 2021 r. przepisy przewidują możliwość zakładania prostej spółki akcyjnej (PSA). Jest to nowa forma prawna przedsiębiorstwa. Akcjonariusz takiej spółki, którego wkładem do niej jest świadczenie pracy lub usług, jest obejmowany ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność. Ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz zdrowotne są dla niego obowiązkowe od dnia rozpoczęcia do momentu zakończenia świadczenia pracy lub usług. Ubezpieczenie chorobowe jest z kolei dobrowolne.

...»

Wszystkie tematy ...»